Ако патувањето некогаш ве одведе во Колмар, Франција – дури и ако сте направиле мало скршнување од патот и брзате, несигурни дали ќе стигнете навреме на вашата крајна дестинација – нема да зажалите.
Застанете за миг, препуштете му се на моментот и вљубете се во шармот на фасадите украсени со цвеќиња, старите улици поплочени со калдрма, малите канали и романтичните мостчиња. Дозволете си да се почувствувате како штотуку да сте влегле во некоја француска романтична комедија.
Токму тоа ми се случи неодамна: на миг заборавив апсолутно на сè и уживав во сопствената „француска романтична комедија“. Па, не беше баш комедија, но се чувствував како да сум се вратил во ерата на славниот француски вајар Фредерик Огист Бартолди – човекот што ѝ ја подари Статуата на слободата на светот.
Да, токму Бартолди – роден во Колмар – ја создаде статуата што денес се наоѓа во Њујорк.
Тој ја дизајнираше статуата како подарок од Франција за Соединетите Држави, за да се одбележи стогодишнината од американската независност и да се симболизира пријателството меѓу двете нации.
Гистав Ајфел – познат по париската кула што го носи неговото име – беше задолжен за внатрешната челична конструкција на статуата, обезбедувајќи нејзината надворешност од бронза да остане стабилна со векови. Статуата на слободата беше официјално откриена на 28 октомври 1886 година на Островот на слободата, каде што и денес стои како симбол на слободата и надежта.
Далеку од Њујорк, во францускиот град Колмар, на северниот влез во градот – веднаш до прометен кружен тек на патот „Рут дьо Стразбур“ (D83) – се издига реплика на Статуата на слободата. Оваа статуа од смола, висока дванаесет метри, е поставена на 4 јули 2004 година – на стогодишнината од смртта на Бартолди – за да се оддаде почит на неговото најпознато дело и да се симболизира пријателството меѓу Франција и Соединетите Држави.
„Мала Венеција“
Колмар е град во францускиот регион Алзас, сместен на раскрсницата меѓу Франција, Германија и Швајцарија – на околу 68 километри јужно од Стразбур. Со население од околу 70.000 жители, градот претставува жив музеј на отворено. Тој е вистинска ризница на средновековна архитектура, живописна култура и мистериозни приказни што привлекуваат како историчари, така и туристи.
За првпат се спомнува во 9-тиот век, за време на владеењето на Карло Велики, а во 13-тиот век станала Слободен царски град во рамките на Светото Римско Царство – статус што силно влијаел врз нејзиниот економски и културен развој.
Поради историските промени во управата – особено периодите на германска власт – Колмар денес се одликува со посебен спој на француски и германски културни обележја.
Историското јадро на градот е заштитено како културно наследство и е познато по исклучително добро зачуваните куќи со дрвена конструкција, кои датираат од средниот век и ренесансата.
Често нарекуван „Мала Венеција“ поради живописните канали и шареноликите куќи покрај водата, градот е и значаен центар за производство на вино; сместен на прочуениот „Пат на виното“, тој важи за престолнина на алзашкото вино.
Родното место на скулпторот Фредерик-Огист Бартолди денес е музеј, додека во музејот „Унтерлинден“ се чува прочуениот олтар од Изенхајм – едно од најпознатите уметнички дела во регионот.
Градот е познат и по големи настани, особено по Саемот на вина од Алзас (кој се одржува уште од 1947 година), меѓународниот фестивал за класична музика што се организира секоја година од 1980 година, како и по прочуените божиќни пазари што го претвораат Колмар во една од најпосетените зимски туристички дестинации во Европа.
Куќи со дрвена конструкција, цвеќиња и плишани мечиња
Како може човек да остане рамнодушен пред шармот на стариот Колмар? Сосема едноставно – тоа е невозможно. Единственото што преостанува е да се препуштите на опуштеното темпо на историскиот центар наменет за пешаци, да талкате низ тесните улички и да уживате во секој детал – од шареноликите фасади до прозорците украсени со цвеќиња. Фотографиите можат да доловат и пренесат дел од оваа убавина, но никогаш не можат навистина да го доловат уникатниот карактер што се открива пред голото око.
Меѓу волшебните знаменитости, особено внимание привлекува „Куќата на главите“ (*Maison des Têtes*) со своите 111 гротескни маски.
Тука е и куќата „Пфистер“ (Pfister House), која се одликува со аголен испакнат прозорец, дрвени галерии, осумаголна кула и ѕидни слики што прикажуваат библиски и световни приказни.
Црквата „Свети Мартин“ – ремек-дело на готската архитектура – е уште едно место што задолжително треба да се посети. Колмар е подеднакво волшебен и ноќе; специјалното осветлување открива нови силуети, додека „Магијата на светлината“ (*Čarolija svjetla*) – саботна програма што се одржува од април до октомври – нуди единствена перспектива кон градот.
„Малата Венеција“, најромантичниот дел на Колмар, најдобро се истражува со брод со рамно дно. Реката Лаух, која ги полни каналите, ве води низ сцени од минатото, доловувајќи ја сликата за градинарите кои некогаш ги превезувале своите производи по овие води до пазарот.
Шеталиштето покрај Кејот на продавачите на риба (*Quai de la Poissonnerie*) ја поврзува „Малата Венеција“ со „Четвртта на кожарите“. Неговите шаренолики, а понекогаш и неправилни фасади сведочат за животот на локалната рибарска заедница, додека самиот кеј некогаш служел како пазар за риба на отворено.
Легенди вткаени во срцето на Колмар
Самата историја не може да го долови вистинскиот дух на Колмар. Градот не е само низа улици поплочени со калдрма и ренесансни фасади; тој е сплет од легенди и приказни пренесувани низ децениите и вековите, кои му даваат мистичен шарм на овој и онака волшебен град.
Една од најпознатите приказни е поврзана со „Куќата на главите“. Украсена со 111 гротескни маски, оваа ренесансна градба крие мистични тајни во своите ѕидови. Мештаните велат дека кога ќе отчука полноќ, маските оживуваат и почнуваат да ги откриваат тајните од минатото, претскажувајќи ја судбината на минувачите – приказни што предизвикуваат пријатни морници на возбуда кај оние што шетаат низ градот во ноќните часови.
Центарот на градот е украсен и со фонтаната „Швенди“, на која се наоѓа бронзена статуа на Лазарус фон Швенди, војник од 16-тиот век. Според легендата, токму тој ја донел сортата грозје „Токај“ од Унгарија во Алзас и ги засадил првите лози. Иако историската точност на оваа приказна сè уште е предмет на дебата, легендата опстојува.
За љубителите на уметноста, мистичната моќ на олтарот од Изенхајм – кој се чува во музејот „Унтерлинден“ – е нешто што задолжително треба да се види.
Ова ремек-дело на Матијас Гриневалд од почетокот на 16-тиот век прикажува потресни религиозни сцени, од Распетието до Воскресението Христово; првично било создадено за манастирот „Свети Антониј“ во Изенхајм, каде што монасите лекувале пациенти кои боледувале од ерготизам.
Олтарот не само што го отсликува страдањето, туку нуди и надеж и утеха, додека современите експерти продолжуваат да ги откриваат тајните на неговата симболика и техника, правејќи го извор на бескрајна фасцинација.
Низ вековите, Колмар покажа извонредна издржливост. Неговата стратешка положба го претвори во боиште за време на Француско-пруската војна и двете светски војни. Сепак, и покрај пустошот, градот секогаш се издигнуваше од пепелта. Неговото ослободување во 1945 година го означи крајот на долготрајниот конфликт и стана настан врежан во сеќавањето, зачуван во локалните преданија и во годишните комеморации.
Повоените напори за обнова верно го зачуваа историскиот карактер на градот, истовремено беспрекорно вклопувајќи ги современите содржини и создавајќи совршена хармонија меѓу старото и новото.
Денес, Колмар претставува патување низ времето – град каде што легендите шепотат и во зората и во самракот, а историјата танцува со сегашноста. Сето ова – па и повеќе од тоа – ќе го откриете доколку се најдете во Колмар, макар и само на неколку часа. И сигурно нема да зажалите, дури и ако доцните за вашата првична дестинација…
wish.hr
